Art Deco

Art deco of deco is een kunststijl die verschijnt in Frankrijk, aan de vooravond van de Eerste Wereldoorlog (1914/18). De naam is een afkorting van Arts Décoratifs, zoals in de Parijse Exposition Internationale des Arts Décoratifs et Industriels Modernes uit 1925 (Internationale tentoonstelling van moderne decoratieve en industriële kunst). De strekking staat bekend voor het centraal stellen van alledaagse gebruiksvoorwerpen en de combinatie van verschillende moderne stijlen, traditioneel vakmanschap en rijke materialen. Tijdens de hoogdagen is art deco gelijk aan luxe. De stijl is strak, glamoureus en ademt uitbundigheid en vertrouwen in de technologische vooruitgang uit.

Geometrische motieven

De mosterd wordt hiervoor gevonden bij de Weense Secessie en later het kubisme, die art deco gewaagde geometrische vormen geven. De liefde voor felle kleuren wordt gedeeld met de Ballets Russes en het fauvisme. Het vakmanschap doet denken aan de meubelmakers van Louis Philippe I en Louis XVI. Uit China, India, Japan en Perzië waaien tegelijk vleugjes exotisme over, net als uit het oude Egypte en de Mayacultuur. Tot de favoriete materialen behoren ondertussen zeldzaamheden zoals ebbenhout en ivoor.

Art Deco in de architectuur

Uit deze vroege periode blijven tal van New Yorkse wolkenkrabbers hoogtepunten van de art deco architectuur en beeldkunst, waaronder de Chrysler Building, gebouwd tussen 1920 en 1930. Dichter bij huis blijft de Belgische hoofdstad Brussel een soort levend art deco museum. Vanaf de jaren 1930 dwingt de Grote Depressie art deco echter om een ingetogenere weg in te slaan. Nieuwe materialen worden roestvrij staal en plastic. Een bekende nieuwe techniek wordt het verchromen. Slanke "streamline modern" vormen en gladde, gepolijste oppervlakken zetten nu de toon. Wat dat betreft, kondigt de latere deco eigenlijk de moderne (industriële) en de internationale architectuur aan, die vandaag de dag nog steeds populair zijn. 

Aan het begin van de Tweede Wereldoorlog moet de strekking echter eerst even baanruimen voor functionaliteit en sierloosheid. Desalniettemin blijft art deco voor eens en altijd de eerste waarlijk internationale stijlstrekking in de kunstgeschiedenis.

Art Deco zilver bestek en zilverwerk

De onverwachte uitbraak van de Eerste wereldoorlog in 1914 zorgt voor een drastische ommekeer in de Nederlandse zilverindustrie. Direct na de aanvang viel de verkoop van zilver vrijwel helemaal stil. In angst wacht de bevolking de ontwikkelingen af. Maar als na een jaar blijkt dat Nederland neutraal zal blijven neemt de vraag naar zilver toe. Toonaangevende zilverfabrieken zoals Van Kempen en Begeer weten zelfs hun omzet te verdubbelen.

De Nederlandse zilverfabrieken beseften dat ze met hun tijd mee moesten gaan en hun klanten de mogelijkheid moesten bieden om te kiezen tussen klassieke modellen en modern zilver. Zo verdwenen de Art Nouveau modellen en werden er symmetrische, vaak gehamerde, modellen ontworpen. De productie van deze moderne modellen stond niet in verhouding met die van de klassieke modellen, de moderne modellen passen niet bij de klassieke inrichting.

Art Deco zilver bestek met hamerslag Kennisbank Zilver.nl

Art Deco sieraden

Op de tentoonstelling Exposition Internationale des Arts Décoratifs et Industriels Modernes in Parijs anno 1925 was een groot deel van de ruimte gewijd aan de sieradenkunst. De Eerste wereldoorlog veranderde de de mode voor dames. Vrouwen moesten door het ontbreken van mannen hard werken dit lukte niet in hun strakke korsetten, lange mouwen, lange jurken en opgestoken haren. Na de oorlog wilde de vrouwen niet meer terug naar hun vooroorlogse kledij en manier van leven.

Dames droegen liever kleding van Coco Chanel met rechte lijnen en een strak silhouet met bijpassend kort geknipt haar. Hier pasten natuurlijk een nieuwe, strakke en elegante stijl sieraden bij. De Art Deco sieraden met strakke lijnen bezet met diamanten en vele edelstenen van onder andere Cartier, Mellerio, Mauboussin en Van Cleef & Arpels waren een groot succes. De stijl was brutaler, krachtiger dan alle stijlen ervoor. 

Bekijk onze collectie:

Art Deco zilver bestek

Antieke sieraden