Granaat, een warm rode edelsteen

Granaat is een warm rode edelsteen die al eeuwen in sieraden wordt gebruikt. Het woord granaat is afgeleid van het Latijnse woord granatum, dat verwijst naar de granaatappel. Granaten worden vaak gevonden in rotsgesteente, het zijn dan helderrode ronde korrels die doen denken aan de vruchtjes van de granaatappel. In de groep granaat zitten een aantal mineralen bij elkaar die op elkaar lijken maar waarvan de andere eigenschappen van elkaar verschillen. 

Enkel granaat variëteiten zijn:

  • Almandien is een glanzende rode vaak cabuchon of glad geslepen granaat die zijn naam waarschijnlijk heeft gekregen door zijn vindplaats, Alabanda in Klein-Azië. Almandien komen we het meest tegen in helder rood maar ze zijn er ook in het zwart tot diepbruin en van paars tot bleek violet. 
  • Spessartiet  zijn in zuivere vorm helder oranje en ze worden roder naarmate het ijzergehalte toeneemt. Ze worden gevonden in Spessart in Beieren.
  • Rhodoliet is een rozerode variëteit van pyroop-almandiengranaat afgeleid van het Griekse woord rhodon dat betrekking heeft op de kleur van de edelsteen.
  • Grossulaar is afgeleid van de groene kleur van de eerste granaten. Deze grossulaargranaten worden nu nog steeds gevonden in een heel breed kleurenscala.
  • Tsavoriet is genoemd naar de voornaamste vindplaats, het Nationaal Park Tsavo in Kenia. Tsavoriet is pas een jaar of dertig in ruime mate gevonden en verkocht.
  • Pyrop, vaak Boheems granaat genoemd omdat het ook in de Bohemen voorkomt en daar veel verwerkt wordt in sieraden. Pyrop loopt qua kleur van rood tot vurig rood en was enorm populair in de 19e eeuw. De vele veelal kleine steentjes werden roosgeslepen. 

Granaat heeft een hardheid op de schaal van Mohs van 6,5 - 7,5. 

De geschiedenis van granaat

Granaten zaten waarschijnlijk in het borstschild van de joodse hogepriester. Granaten zijn van oudsher veel gebruikt in juwelen, ze werden ook gebruikt om er cameeën en intaglio's in te snijden. In de Middeleeuwen dacht men dat granaten hielpen om hartkloppingen en longziekten te genezen en melancholie te verdrijven. Almandine granaten werden al gebruikt door de oude Grieken en Romeinen, maar ook in de middeleeuwen. Ze werden gezet in handvatten van zwaarden en in schilden. Almandien was ook in de 18e en 19e eeuw heel populair. Er werden parures van gemaakt voor rouw- en vriendschapssieraden. Vooral de middenklasse droeg destijds granaatsieraden.

19e eeuwse granaat parure Kennisbank Zilver.nl

Vindplaatsen van granaat

Granaten worden overal ter wereld gevonden. Er worden al 500 jaar granaten gevonden in Trebnitz in Polen. Almandien granaat komt voornamelijk uit India, Afrika, Australië, Amerika en Europa. Ook in Rusland, Afrika, Mexico en Noord italië worden granaten gedolven.

Bekijk ook onze collectie:

Antieke sieraden 

Zilveren markasiet sieraden