Willem II

Koning Willem II der Nederlanden

Willem II, voluit Willem Frederik George Lodewijk van Oranje (6 december 1792 - 17 maart 1849), was de tweede koning van Nederland, groothertog van Luxemburg en hertog van Limburg. Hij is de oudste zoon van Willem I van Oranje en Wilhelmina van Pruisen. In 1815, nadat Willem I zichzelf uitroept tot koning, wordt hij Prins van Oranje en erfgenaam van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden. Op 7 oktober 1840 treedt zijn vader af en wordt Willem II koning. 

Willem II brengt zijn jeugd door in Berlijn, aan het Pruisische hof. Hij krijgt er een militaire opleiding en dient in het Pruisische leger. Daarna studeert hij burgerlijk recht aan de Universiteit van Oxford (Christ Church).

Portret van Koning Willem 2 der Nederlanden Kennisbank Zilver.nl

Willem II trouwt in 1816 met Anna Paulowna

Op 21 februari 1816 trouwt Willem II met groothertogin Anna Paulowna van Rusland, de jongste zus van tsaar Alexander I van Rusland, die het huwelijk regelt om de goede relaties tussen Rusland en Nederland te bezegelen. Op 17 februari 1817 wordt in Brussel zijn eerste zoon en opvolger geboren, Willem Alexander, de toekomstige koning Willem III.

Koning Willem II bestijgt de troon op 7 oktober 1840, na de troonsafstand van zijn vader. Hoewel hij de conservatieve neigingen van zijn vader deelt, komt hij niet zoveel tussen in regeringsaangelegenheden, zelfs niet nu de roep voor bredere grondwetshervormingen en doorgedreven democratisering in heel Europa almaar luider klinkt. Willem zal deze nieuwe grondwet uiteindelijk ondertekenen in 1848 en installeert zo de parlementaire democratie in Nederland.

Familieportret van Koning Willem 2 met Koningin Anna Paulowna en hun kinderen  Kennisbank Zilver.nl

Portret van Willem II, zijn vrouw Anna Paulowna en hun kinderen circa 1827, collectie koninklijke verzamelingen

Koning Willem II tekent de nieuwe grondwet

Daarmee kiest Willem II volop de vlucht vooruit, uit angst dat de Europese revoluties ook Nederland zullen aandoen. Sommige bronnen vermoeden dat er daarnaast ook nog chantage in het spel is, een fenomeen waarmee Willem II regelmatig kampt, gelet op zijn biseksuele aard en liederlijk gedrag. Hoe dan ook zet hij als conservatief de voorname liberaal Johan Rudolf Thorbecke aan het hoofd van een commissie, die de ​​nieuwe grondwet mag uittekenen. In het document verschuift de bestuursmacht wezenlijk naar de Tweede Kamer, die nu volledig in handen van de ministers komt. De functie van de koning wordt herdacht als regeringsdienaar, hij is leider af.

De (ondertussen al vaak gewijzigde) grondwet van 1848 is vandaag de dag nog steeds van kracht. Willem II zweert zelf nog het eerste regeringskabinet in, vlak voor zijn schielijk overlijden in 1849. 

De zilverfabriek van Van Kempen krijgt een voorname opdracht

De zuivere historische zilverwerken die J.M. van Kempen rond 1850 vervaardigt spreken vooral de nieuwe elite in Holland aan. Het Koningshuis en de aristocratie herkennen in het zilverwerk het streven naar een eigen, onderscheidende identiteit. Het past bovendien in het verlangen naar de illustere vervlogen tijden van voor de Franse revolutie. Zo wordt van Kempen een alom gewaardeerd en veel gevraagd zilversmid, die in de nieuwe opdrachten zijn eigen stijl verder kan ontwikkelen. De koningsgezinde Van Kempen wordt dan ook betrokken bij diverse voorname opdrachten. In opdracht van koning Willem II wordt in 1847 door J.M. van Kempen een Gotische bokaal gemaakt in middeleeuwse stijl. Het betreft een historische herinnering aan de stamhuizen van Oranje en Nassau, waaruit het Koningshuis is ontstaan. 

In de Leidsche Courant wordt het kunstwerk in 1847 toegejuicht:" Kan deze bokaal anders dan voor onze geërbiedigden Koning zijn bestemd; kan zij elders prijken dan in een vorstelijk paleis?".

Zilveren Gotische bokaal gemaakt door Van Kempen in 1847 in opdracht van Koning Willem II kennisbank Zilver.nlEen gedreven zilveren bokaal in Gotische stijl door Van Kempen, ontworpen door Van Dokkum, in 1847 in opdracht van Koning Willem II. Op de beker in historisch kostuum de beeltenis van Guillaume au Cornet anno 793, Rambaud II 1096, Guillaume V 1183, Adolf van Nassau 1292, Raijmond V 1340, Philibert 1502 en René van Nassau 1530. Het plateau van de bokaal met de tekst: Aan Koning Willem II, beschermer van kunsten en wetenschappen.

Lees ook:

Willem III

Bekijk ook de collectie:

Antiek zilver